Թոքերի քաղցկեղը հնարավոր է ճանաչել հոտով

Թոքերի քաղցկեղից աշխարհում տարեկան մահանում է 1,3 մլն մարդ, քանի որ հիվանդությունը հաճախ ուշ է ախտորոշվում, երբ հաջող բուժման շանսերն այդ փուլում կտրուկ նվազած են լինում: Ամերիկացի գիտնականները հայտնագործել են հոտի միջոցով թոքերի քաղցկեղի ախտորոշման մեթոդ, որը կարող է արմատականորեն փոխել իրավիճակը:

Ֆիլադելֆիայի Monell Chemical Senses Center կենտրոնի հետազոտողների մի խումբ թոքերի քաղցկեղի` հոտով ախտորոշման մեթոդի արդյունավետությունը հիմնավորելու համար լաբորատոր պայմաններում ուսումնասիրել է մկների վարքը: Փորձի կատարման ընթացքում պարզվել է, որ մկները տառացիորեն ունակ են մեզի հոտով ճանաչելու քաղցկեղով ախտահարված իրենց հիվանդ ցեղակիցներին: 

Վերլուծելով մեզի քիմիական բաղադրությունը` հետազոտողները հայտնաբերել են, որ հիվանդ և առողջ մկների կենսագործունեության արգասիքներում ցնդող որոշ միացությունների քանակը նկատելիորեն տարբերվում է: Ընդ որում, հակառակ ենթադրությունների, հիվանդ մկների մեզում մարկեր-նյութերի խտությունը ոչ թե բարձր էր, այլ նվազած: Այնուհետև կազմվել է մեզում հայտնաբերված նյութերի փոփոխությունների մասին հաշվետվության, ստացված տվյալների հիման վրա գիտնականները կարողացել են ավելի ճշգրիտ որոշել հետազոտվող, կանխապես հայտնի հիվանդ 50 կրծողներից 47-ի թոքերում ուռուցքի առկայությունը:

Հետազոտության ղեկավար Հարի Բոշամի կարծիքով,  չարորակ ուռուցքների ժամանակ մարմինն ու կենսագործունեության արգասիքներն ունենում են տհաճ հոտ: Դա հնարավոր է հայտնաբերել հատուկ վարժեցրած կենդանիների օգնությամբ կամ քիմիական մեթոդներով: Հիմնվելով հետազոտության ստացված տվյալների վրա, հիվանդությունը կարելի է ճիշտ ախտորոշել վաղ փուլերում, հետևաբար` ժամանակին ձեռնարկել բուժման խնդիրները:

Հեղինակները նախատեսում են այս մեթոդը կիրառելի դարձնել ռիսկի խմբին պատկանող մարդկանց շրջանում` թոքերի քաղցկեղը վաղ ախտորոշելու նպատակով:  

- Սա ծխողների շրջանում քաղցկեղի հայտնաբերման լավագույն մեթոդներից է,- նշում է պրոֆեսոր Սթիվեն Ալբելդան:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ